Quán triệt phương châm phòng ngừa là cơ bản, các cấp, các ngành chỉ đạo triển khai thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma tuý bằng nhiều hình thức: huy động hơn 20 nghìn lượt cán bộ, hội viên, quần chúng nhân dân tổ chức các buổi mít tinh, diễu hành, tuyên truyền lưu động hưởng ứng “Tháng hành động phòng, chống ma tuý”, “Ngày toàn dân phòng, chống ma tuý”, “Ngày quốc tế phòng, chống ma tuý”; duy trì hoạt động của 562 mô hình phòng, chống tội phạm, ma tuý; xây dựng và duy trì có hiệu quả phong trào “Toàn dân tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm, cảm hoá giáo dục, cải tạo người phạm tội tại gia đình và cộng đồng dân cư”... Công tác tuyên truyền đã phản ánh được thực trạng bức xúc của tệ nạn ma tuý; công tác giáo dục, cai nghiện đối với người nghiện để mọi người nhận thức đầy đủ và tích cực tham phòng, chống ma tuý.

 Một trong những lực lượng đóng góp quan trọng cho công tác tuyên truyền chính là đội ngũ cộng tác viên. Với nhiệm vụ tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách, kế hoạch, chỉ thị của cấp trên về công tác phòng, chống HIV/AIDS, tệ nạn ma tuý, mại dâm trên địa bàn; tuyên truyền về tác hại của ma tuý, mại dâm, về HIV/AIDS; rà soát, phát hiện các trường hợp liên quan đến ma tuý, mại dâm để đề xuất cấp có thẩm quyền có biện pháp giải quyết; quản  lý, giáo dục người nhiễm HIV/AIDS, người nghiện tại cộng đồng.  5 năm qua (2005- 2009), đội ngũ cộng tác viên cùng các cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể ở cơ sở phối hợp tổ chức cai nghiện tại gia đình, cộng đồng cho 711 lượt người nghiện.

Công tác quản lý tại cộng đồng, hướng nghiệp, tạo việc làm cho người nghiện bước đầu có tiến bộ. Những trường hợp cai nghiện tại gia đình, cộng đồng mà không đạt kết quả sẽ được đi cai nghiện bắt buộc tại trung tâm 06. Trong 5 năm, có 985 lượt đối tượng vào cai nghiện bắt buộc tại trung tâm 06. ở trung tâm, các đối tượng được giáo dục chính sách, pháp luật về phòng, chống tội phạm, cai nghiện phục hồi, học tập đạo đức, lối sống lành mạnh.... Song do tính chất siêu lợi nhuận mà ma tuý đem lại, nên hoạt động của bọn tội phạm ma tuý vẫn diễn ra với thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, có tổ chức chặt chẽ. Vì vậy, công tác đấu tranh phòng, chống ma tuý được triển khai tại tất cả các địa bàn. Trong 5 năm, lãnh đạo Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng cảnh sát điều tra tội phạm ma tuý tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng tình hình liên quan đến ma tuý, phân loại số đối tượng liên quan đến ma tuý. Đã mở 12 đợt cao điểm tấn công, trấn áp các loại tội phạm, trong đó có tội phạm ma tuý; tổ chức nhiều đợt vận động nhân dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm và tệ nạn ma tuý. Qua đó quần chúng nhân dân đã cung cấp hàng nghìn tin có giá trị cho lực lượng Công an làm rõ nhiều vụ án ma tuý, phát hiện nhiều đối tượng nghiện ma tuý mới, góp phần giải quyết một số tụ điểm ma tuý phức tạp và không để phát sinh các tụ điểm phức tạp mới. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng công an phát hiện, bắt giữ 792 vụ/1.174 đối tượng, trong đó nổi lên là tội phạm mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma tuý (422 vụ/672 đối tượng) và sử dụng trái phép chất ma tuý (362 vụ/492 đối tượng); thu giữ 1.244,033 gam hêrôin, 1,48kg cần sa, 14,41 gam ma tuý tổng hợp, 273.315.000 đồng và một số vật chứng có liên quan. Đã ra quyết định xử lý hành chính 214 vụ/433 đối tượng; khởi tố điều tra 578 vụ/741 bị can; đề nghị truy tố và đưa ra xét xử 578 vụ/741 bị can. Việc điều tra, truy tố, xét xử đảm bảo khách quan, nghiêm minh, đúng người, đúng tội, không để xảy ra oan sai.

Với sự nỗ lực, vào cuộc của các cấp, các ngành và quần chúng nhân dân, những kết quả đạt được trong công tác đấu tranh phòng, chống ma tuý đã góp phần quan trọng đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, công tác này còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục, đó là: Công tác cai nghiện cho người nghiện ma tuý hiệu quả thấp, đặc biệt việc cai nghiện tại gia đình và cộng đồng còn lúng túng trong quá trình thực hiện. Việc tổ chức dạy nghề ở trung tâm cai nghiện chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Số người nghiện được tạo việc làm, hỗ trợ, vay vốn còn ít. Trong 5 năm, chỉ tạo được việc làm cho 25 người. Bên cạnh đó, đội ngũ cộng tác viên phòng, chống ma tuý thường xuyên thay đổi, chưa nắm rõ chức trách, nhiệm vụ và kỹ năng hoạt động… Do vậy, trên địa bàn tỉnh ta, số người nghiện ma tuý chưa giảm; chưa kiềm chế được tốc độ gia tăng số người nghiện mới; chưa giảm được tỷ lệ tái nghiện; chưa đạt được chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch về số xã, phường, thị trấn không tệ nạn ma tuý.

Trước thực trạng trên,  nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới là: Tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp, trong đó chủ động hướng về địa bàn cơ sở, vào các địa bàn trọng điểm, phức tạp; nhằm làm chuyển biến về nhận thức và hành động cho mọi tầng lớp nhân dân, cán bộ, công chức; giữ vững các địa bàn không ma tuý, tiếp tục xây dựng các đơn vị, cơ quan, doanh nghiệp, trường học, cụm  dân cư không ma tuý; kiềm chế tốc độ gia tăng người nghiện mới; từng bước giảm tỷ lệ tái nghiện; rà soát nắm tình hình tội phạm và tệ nạn ma tuý trên địa bàn toàn tỉnh, các ổ, nhóm, tụ điểm mua bán trái phép chất ma tuý để từ đó có biện pháp đấu tranh ngăn chặn, phòng ngừa, triệt phá tội phạm ma tuý. Nâng cao hiệu quả hoạt động của trung tâm cai nghiện, tổ chức các hoạt động lao động, sản xuất, dạy nghề cho người nghiện sau khi đã điều trị qua giai đoạn cắt cơn tại trung tâm; tăng cường các biện pháp quản lý các đối tượng sau cai nghiện, phòng, chống tái nghiện, tạo việc làm cho người nghiện sau cai.

Đức Anh